Paleografia łacińska :: ćwiczenia online

Minął miesiąc od ostatniego wpisu. Dziękuję za cierpliwość wszystkim, którzy tu zaglądali, oczekując nowych not i informacji.

Dziś chciałbym zwrócić uwagę na kilka stron, które mogą być przydatne wszystkim mającym styczność z paleografią łacińską.

Na początek dwie strony „ćwiczebne”. Myślę, że stanowić one mogą znaczną pomoc podczas zajęć ze studentami.

Interactive Album of Mediaeval Palaeography. Collection of Transcription on Mediaeval Documents  znajduje się na stronie uniwersytetu w Lyonie. Zawiera przykłady tekstów z rękopisów średniowiecznych od IX-XV wieku w języku francuskim i łacińskim.

Po lewej stronie mamy menu, przejrzyście skomponowane, które umożliwia pracę z rękopisami według stuleci, języka lub poziomu trudności (łatwy, przeciętny lub trudny).

Po kliknięciu w stulecie wyświetlają się dostępne rękopisy ze skrótowymi opisami (autor i tytuł, datacja, język, poziom trudności). Gdy dokonamy wyboru rękopisu, na którym chcemy ćwiczyć, pojawia się strona ćwiczebna.

Tu informacji jest więcej – oprócz tytuły i autora dzieła, znajdziemy tu także obecne miejsce przechowywania rękopisu, link do zdigitalizowanej kolekcji, a także nazwisko osoby odpowiedzialnej za transkrypcję (po kliknięciu w nazwisko zostaniemy przekierowani do strony ze szczegółowymi informacjami o danej osobie).

Na stronie znajduje się cyfrowa kopia strony, nad którą będziemy pracować a także prostokąciki odpowiadające poszczególnym słowom z kolejnych wersów. Po najechaniu myszką na konkretne słowo w rękopisie, słowo to zostaje zaznaczone, ukazuje się także okienko z powiększonym wyrazem, a naszym zadaniem jest odczytać go i wpisać w odpowiedni prostokąt poniżej ilustracji. Słowa dobrze odczytane ukazują się na zielonym tle, natomiast na błędy wskazuje tło czerwone.

Poniżej znajduje się rozwiązanie zadania. Po kliknięciu na kolejne linie odsłaniają się poprawne odczyty, które można porównać z naszym

Strona jest bardzo przejrzysta. Dostępna jest w wersji francuskojęzycznej oraz angielskiej. Niewątpliwie godna polecenia, szczególnie dla studentów. Myślę jednak, że i bardziej zaawansowanym badaczom takie ćwiczenia nie zaszkodzą.

Ze strony głównej, oprócz linku do podręcznika, jak korzystać z ćwiczeń, może udać się także na stronę Ménestrel – interesującą ze względu na znaczną ilość ciekawych linków i informacji. Z ciekawostek – u góry strony znajduje się link do podstrony Medievalists on the map, gdzie jest także krótka informacja o Polsce i polskiej mediewistyce w sieci przygotowana przez Sławomira Szyllera (wymieniono Meliton, Staropolskę on-line oraz portal mediewistyka net).

Godny polecenia jest także kurs paleografii na stronie brytyjskiego The National Archives. Zainteresowani mogą się tu uczyć łaciny dla początkujących i zaawansowanych, a ponadto transkrypcji tekstów średniowiecznych.

Dostępnych jest dziesięć lekcji. Możemy czytać dokumenty od XI-XV stulecia. Po kliknięciu w daną lekcję, ukazują się informacje na temat tekstu, a także, co różni ten kurs od omówionego powyżej, kursant ma możliwość prześledzenia, czy też przestudiowania poszczególnych abrewiacji oraz liter pojawiających się w kolejnych lekcjach. Jest to ciekawe i wartościowe uzupełnienie.

Podobnie jak w kursie z Lyonu widzimy skan strony rękopisu, nad którym będziemy pracować. Różnica polega jednak na tym, iż tutaj podświetlona jest cała linia, a nie poszczególne wyrazy. Podobnie różnią się miejsca, w które wpisujemy nasz odczyt – nie są to poszczególne prostokąty, ale całe linie odpowiadające kolejnym wersom. Podczas transkrypcji korzystać można ze wskazówek, dostępne jest także tłumaczenie tekstu na język angielski.

Strona lyońska wydaje się bardziej przejrzysta, tutaj jednak mamy więcej funkcji.

Jeszcze inne narzędzie do ćwiczeń – Interaktivní paleografická čítanka – dostępna jest na stronie uniwersytetu w Pardubicach. Poszczególne kategorie (kodeksy, korespondencja, dokumenty, mapy itd.) podzielone są na materiały do nauki oraz ćwiczeń. Gdy otworzymy materiały do nauki, wyświetla się nam skan rękopisu. Gdy najedziemy na poszczególne linie w małym okienku pojawia się odczyt kolejnych wersów. Materiały do ćwiczeń to po prostu zdigitalizowane rękopisy – niestety, student musi dokonywać odczytu w osobnym edytorze, np. wordzie. Konieczna jest tu także obecność osoby nadzorującej, ponieważ nie można samodzielnie sprawdzić poprawności odczytu, jak ma to miejsce w przypadku strony z Lyonu.

Wreszcie na koniec coś dla tradycjonalistów. Podczas mego ostatniego pobytu w Pradze przez przypadek natknąłem się na ćwiczenia Paleografická čítanka pod red. Ivany Ebelovej, Zdeňki Hledíkovej oraz Jaroslava Kašpara. To ciekawe wydawnictwo (sądzę, że brakowało i brakuje czegoś podobnego na naszym rodzimym rynku) obecnie jest dostępne w formacie DjVu tutaj.

Reklamy
1 comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: