Archive

Przegląd projektów

W serwisie Nauka w Polsce PAP ukazał się dziś artykuł Humaniści wkraczają do świata cyfrowego.

Tekst jest przede wszystkim informacyjny, ale z pewnością wart zapoznania się z nim.

Ku zachęcie dwa cytaty:

„Zakres możliwości wykorzystania narzędzi cyfrowych w humanistyce można przyrównać do rewolucji w czasach Gutenberga i wprowadzenia druku na przemysłową skalę – mówi PAP prof. Dorota Urbanek, przewodnicząca Zespołu Koordynacyjnego LaCH UW z Wydziału Lingwistyki Stosowanej UW. – Mimo to zarzuca się nam, że wykorzystanie narzędzi cyfrowych zabije ducha humanistycznego”.

A także:

„Od tego kierunku, podobnie jak od rewolucji Gutenberga, nie ma po prostu odwrotu. Okazuje się, że świat cyfrowy nie tylko nie szkodzi humanistyce, ale wręcz ją wspiera i umożliwia jej szeroką promocję – uważa prof. Urbanek. – To jest wymóg czasu, od którego nie ma ucieczki”.

Artykuł dotyczy przede wszystkim Laboratorium Cyfrowego Humanistyki otwartego na Uniwersytecie Warszawskim. Można też polubić fanpage LaCH na Facebooku.

Blog ten leżał odłogiem przez bardzo długo czas. Czy uda mi się go reaktywować w pełni, trudno powiedzieć. Dzieje się bardzo dużo, a i ja w ciągu ostatnich dwóch lat odszedłem od zagadnień krążących wokół, z grubsza ujmując – filologii w sieci w stronę edycji (jednak) papierowych – ukazały się m.in. Żywot Pana Jezu KrystaMęka Pana Jezusowa, a także pierwszy tom faksymilowej serii modlitewników z serii  Libri Precationum Illuminati Poloniae Veteris.

Brałem jednak udział w projekcie, który jeszcze się nie zakończył, ale wszystko wskazuje na to, że – jeśli efekt finalny okaże się taki, jakim jest w zamierzeniach – filologowie i historycy otrzymają kapitalne narzędzie do porównywania łacińskich tekstów.

Mowa tu o projekcie finansowanym przez NCN (Nr 11H 12 0511 81) kierowanym przez prof. Tomasza Jasińskiego: Program komputerowy nowej generacji do analizy łacińskich tekstów narracyjnych i dokumentowych wraz z elektroniczną bazą tekstów i bazą urzędników państwa polskiego XII-XVIII w.

Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej – jakiś czas temu ukazał się najnowszy numer (2014, nr XLV) Rocznika Biblioteki Narodowej, gdzie prof. Jasiński w artykule Informatyka w służbie filologii łacińskiej i historii zdradza tajniki pracy nad przygotowywanym programem. Bardzo polecam.

Dziś, po bardzo długim milczeniu, tylko króciutko, informacyjnie.

Kilka dni temu na fb pojawił się post Mariusza Leńczuka o ukończeniu projektu Piętnastowieczne przekłady Nowego Testamentu – elektroniczna konkordancja staropolska. Internetowa baza danych, który jest już dostępny online i można z niego do woli korzystać.

Jak możemy przeczytać w opisie zamierzenia finansowanego ze środków NCN: „Pomysłodawczynią całego przedsięwzięcia była śp. dr Elżbieta Belcarzowa, która wraz z pracownikami Pracowni Języka Staropolskiego IJP PAN w Krakowie przygotowała wypisy źródłowe do 1300 wersetów Nowego Testamentu. Dzięki jej zachętom i wspólnie przygotowanym artykułom, które wprowadziły mnie do świata średniowiecznych tłumaczeń biblijnych, zrodziła się koncepcja serwisu internetowego, który pozwoliłby historykom języka, literaturoznawcom, biblistom i miłośnikom języka staropolskiego na dotarcie do nieznanych materiałów językowych i podjęcie szczegółowych studiów nad średniowiecznymi przekładami Nowego Testamentu. Ostatecznym impulsem do rozpoczęcia badań był projekt dr Izabeli Winiarskiej-Górskiej „Szesnastowieczne przekłady Ewangelii”, który zainicjował elektroniczną inwentaryzację biblijnych tłumaczeń w Internecie. Oba serwisy są równoległe tematycznie i uzupełniają się chronologicznie.”

[Niestety, nie działa link odsyłający do Szesnastowiecznych przekładów Ewangelii].

Główni wykonawcy: dr Mariusz Leńczuk (IJP PAN) i dr Agnieszka Maciąg (IJP PAN). W trakcie realizacji projektu udział w nim brali: dr Dorota Kołodziej (IJP PAN), mgr Katarzyna Jasińska (IJP PAN), mgr Zofia Wójcikowa (IJP PAN), mgr Karolina Borowiec (UAM), mgr Dorota Masłej (UAM) oraz Marta Siwińska (UAM). Autorem strony jest mgr inż. Piotr Szpor. Konsultantem dużej części zamieszczonych transkrypcji był śp. prof. dr hab. Wacław Twardzik.

[Informacje za stroną projektu.]

latin:: stąd ::

W najbliższym tygodniu w Poznaniu dwukrotnie będzie okazja posłuchać prelekcji Krzysztofa Nowaka z Pracowni Łaciny Średniowiecznej IJP PAN.

Najpierw we wtorek, 17 grudnia, o godz. 17.30 w Collegium Maius (ul. Fredry 10) w sali 328, podczas comiesięcznego spotkania Poznańskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Filologicznego, zaproszony gość przedstawi wykład:

Z prac nad elektronicznym słownikiem i korpusem łaciny średniowiecznej.

Strona wydarzenia na facebooku :: tutaj ::

Jeśli komuś nie uda się dotrzeć na ul. Fredry we wtorek (a jeśli się uda to również) serdecznie zapraszam na spotkanie w środę, w Bibliotece Uniwersyteckiej przy ul. Ratajczaka 38/40, w sali 82. W samo południe, o godzinie 12.00 Krzysztof Nowak zaprezentuje wykład:

Projekty Pracowni Łaciny Średniowiecznej IJP PAN

Podczas prelekcji poruszone zostaną zagadnienia związane z programem COST Medioevo Europeo, w tym problematyka integracji słowników i korpusów, prac w grupach roboczych programu, przygotowania oraz standaryzacji katalogów bibliotecznych oraz opisów kodykologicznych.

Krzysztof Nowak – leksykograf, asystent w Pracowni Łaciny Średniowiecznej IJP PAN w Krakowie. Autor koncepcji elektronicznego słownika i korpusu łaciny średniowiecznej w Polsce. Współtwórca portalu informacyjnego Classica, mediaevalia et cetera.

Strona wydarzenia na facebooku :: tutaj ::

ms_Colloquium_Leiden

Dowiedziałem się dopiero co o ciekawym blogowym projekcie Lisy Fagin Davis z Medieval Academy of America. Autorka bloga ma doświadczenie w pracy z rękopisami, sporządzaniem katalogów, a także jest autorką artykułów z zakresu kodykologii i mediewistyki. Jej profil widnieje także na academia.edu, choć nie jest chyba tam bardzo aktywnym użytkownikiem.

Blog Manuscript Road Trip wystartował, jak mi się wydaje, 1 września tego roku, jest zatem projektem bardzo świeżym. Jak pisze Autorka we wstępniaku, w związku z rosnącym zainteresowaniem w identyfikowaniu, klasyfikowaniu i katalogowaniu rękopisów średniowiecznych w USA, Lisa Fagin Davis wraz z  Melissą Conway postanowiły założyć blog poświęcony kolekcjom rękopisów w Stanach Zjednoczonych. Ich relacje opierają się na podróżach oraz korespondencji z poszczególnymi bibliotekarzami, które obie prowadziły od 1996 roku. W wirtualnej podróży, do której zaprasza Davis, czytelnicy będą mieli okazję odwiedzić kolekcje rękopisów we wszystkich stanach, a także, jak obiecuje Autorka, również odbędą się „wycieczki” do Kanady. Blog poświęcony jest szczególnie mniej znanym kolekcjom, podobno niektóre z nich znajdują się w zaskakujących miejscach.

Co istotne dla bibliotekarzy zmagających się z katalogowaniem rękopisów, Autorka omawiać też będzie sposoby katalogowania, formaty oraz stan zdigitalizowania materiałów. Bo, jak się okazuje, również w Stanach rękopisy katalogowane sa w przeróżny sposób, od rozwlekłych o pisów, po sformalizowane zasady formatu MARC po Digital Scriptorium.

Według słów Davis nie ma żadnych reguł, choć digitalizacja i katalogowanie rękopisów pochodzących sprzed 1600 roku trwa już nieprzerwanie od 20 lat.

Wciąż jeszcze macie szansę śledzić bloga na bieżąco, ponieważ dotąd ukazały się cztery wpisy.

Z blogiem Manuscript Road Trip można zapoznać się :: tutaj :: Polecam!

Zdaje się, że nastąpił wysyp publikacji poświęconych róznym aspektom „cyfryzowania humanistyki” i humanistów. Dopiero co wspominałem o książce Marcina Wilkowskiego o :: historii cyfrowej :: oraz o pokonferencyjnym tomie :: Zwrot cyfrowy w humanistyce ::

A tu kolejna książka. Oczywiście w wolnym dostępie.

Na blogu :: Creative Commons. Polska :: pojawiło się bowiem kilka ciekawych wiadomości. Wśród nich news o e-booku, który miał premierę w zeszłym tygodniu, mianowicie o podręczniku „Wolne licencje w nauce. Instrukcja„.

Publikacja_bon_oklada4

Na stronie Centrum Cyfrowego, gdzie podręcznik ów jest do ściągnięcia, można m.in. przeczytać:

„Ubiegły rok przyniósł środowisku naukowemu kolejne ważne argumenty w dyskusji o przyszłości dostępu do treści naukowych. Akademicka wiosna, która w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych spowodowała masowy ruch naukowców wyrażony w petycjach skierowanych do rządów i bojkotach działalności niektórych wydawnictw, dziś zbiera owoce w postaci coraz częściej wprowadzanych w życie lub co najmniej dyskutowanych zmian prawnych na rzecz dostępności i otwartości nauki. Otwarty dostęp popierają już nie tylko biblioteki i akademicy ale również UNESCO, Bank Światowy, a ostatnio ministrowie nauki grupy najbogatszych państw świata G8.

Także w Polsce rośnie popularność otwartego dostępu, jednakże brak usystematyzowanej wiedzy i stosunkowo nieliczna kadra naukowa zajmująca się tym tematem sprawiają, że nie mamy wystarczającego zaplecza dla realizacji projektów otwartościowych. Słaba znajomość zagadnień z zakresu prawa autorskiego wśród naukowców równa się nieznajomości narzędzi, za pomocą których mogą oni świadomie decydować o tym, w jaki sposób ich dorobek naukowy jest udostępniany, widoczny i jakie są możliwości jego dalszego wykorzystania.

Chcąc odpowiedzieć na rosnące potrzeby nauki polskiej, w publikacji „Wolne licencje w nauce. Instrukcja” oraz pozostałych działaniach edukacyjnych projektów Biblioteka Otwartej Nauki i Spółdzielnia Wiedza:

– staramy się przystępnie wyjaśnić podstawy prawa autorskiego i licencji Creative Commons,

– chcemy przekonać autorów, że warto wykorzystywać wolne licencje do publikowania własnych prac i pokazujemy dlaczego,

– dajemy praktyczną instrukcję m.in. tego, jak czytać umowy wydawnicze i na co zwracać uwagę, aby zapewnić jak najszerszy dostęp do własnej publikacji naukowej,

– przypominamy autorom, że umowy można, a nawet należy negocjować i podsuwamy argumenty, za pomocą których mogą przekonywać wydawców do publikowania na otwartych licencjach.”

Więcej informacji, a przede wszystkim sama książka do ściągnięcia :: tutaj ::

Ostatnio działam z dużym opóźnieniem.

Poniższa publikacja zdążyła się już odbić echem w sieci i wśród osób interesujących się digital humanities. Powołuje się na nią także wspomniany wczoraj Marcin Wilkowski w skrypcie Wprowadzenie do historii cyfrowej. Wypada ją zatem odnotować i na tym blogu, choć z pozoru ma niewiele wspólnego z mediewistyką i tematami, które staram się tu poruszać lub o nich informować.

Zwrot1-212x300

Książka Zwrot cyfrowy w humanistyce jest pokonferencyjnym tomem zbierającym referaty wygłoszone na konferencji o tym samym tytule, która miała miejsce w październiku zeszłego roku w Lublinie.

Na stronie internetowej e-naukowiec, można przeczytać następujące informacje o książce:

„Prezentowana publikacja jest pierwszą w Polsce książką w całości poświęconą zjawisku humanistyki cyfrowej. […]

Nurt humanistyki cyfrowej jest obecnie dynamicznie rozwijajacym się polem badawczym. Koncepcja ta zrodziła się z idei połączenia refleksji humanistycznej z nowymi narzędziami cyfrowymi (komputer, Internet, GPS i inne), które wykorzystywane są zarówno do usprawnienia tradycyjnych badań, przetwarzania, wizualizowania, prezentowania i popularyzowania wyników badań naukowych, ale również kreują swoje własne metody i perspektywy badawcze (m.in.: analityka kulturowa, nowa nauka sieci, software studies, analiza big data).

Najważniejsze ośrodki badawcze i akademickie na całym swiecie w ciągu ostatnich lat powołały do życia instytuty zajmujące się tworzeniem cyfrowych narzędzi, opracowywaniem teorii i metodologii badań nowego paradygmatu. Wymienić tu można takie instytucje jak: Stanford University, MIT, Roy Rosenzweig Center for History and New Media, Department of Digital Humanities at King’s College London, UCL Centre for Digital Humanities.

W naszy kraju również zaobserwować można liczne działania i wydarzenia promujące “digital humanities”. W przeważającej większości są to jednak inicjatywy podejmowane przez zrzeszenia pozaakademickie, takie jak medialaby, THATCampy, hackerspace czy specjalistyczne portale i fundacje.

[…]

Zwrot cyfrowy w humanistyce daje okazję zapoznania się z głównymi nurtami polskiej “digital humanities” i partycypowania w narodzinach nowej, niezwykle obiecującej refleksji badawczej. Mamy nadziej, że nasza publikacja przyczyni się do rozwoju na gruncie polskim dyskursu humanistyki cyfrowej, który już od kilku lat prężnie rozwija się w najlepszych ośrodkach badawczych świata.”

Zwrot cyfrowy w humanistyce, Red. Andrzej Radomski i Radosław Bomba, Lublin 2013. ISBN: 978-83-233-3293-0

Książka została wydana na otwartej licencji Creative Commons i jest bezpłatnie dostępna do pobrania w trzech formatach (pdf, ePUB, MOBI) na stronie :: e-naukowiec :: Wszystkie informacje za tą właśnie stroną.

%d bloggers like this: